Jak właściwie reagować, gdy podczas interwencji mamy do czynienia z osobą w spektrum autyzmu? Jak uniknąć eskalacji napięcia i zapewnić bezpieczeństwo zarówno sobie, jak i osobie potrzebującej pomocy? Odpowiedzią na te wyzwania jest nowy, pionierski projekt przygotowany przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Policji IPA – Region Jelenia Góra.
Inicjatywa pod nazwą „Autyzm w Interwencji – zwiększenie świadomości społecznej oraz kompetencji służb mundurowych w działaniach z osobami w spektrum” to odpowiedź na realne potrzeby współczesnej służby. Projekt zakłada stworzenie i wdrożenie kompleksowego programu szkoleniowego dla szerokiego grona służb mundurowych i ratowniczych z Dolnego Śląska. Szkolenia skierowane są do tych, którzy jako pierwsi pojawiają się na miejscu zdarzenia:
funkcjonariuszy Policji i Straży Miejskiej, ratowników GOPR i medycznych, strażaków z Państwowej oraz Ochotniczej Straży Pożarnej. Klucz to wiedza i właściwa komunikacja Głównym celem projektu jest wyposażenie mundurowych w praktyczne narzędzia ułatwiające rozpoznawanie specyficznych zachowań osób w spektrum autyzmu (oraz innych form neuroróżnorodności) i naukę adekwatnego reagowania w sytuacjach kryzysowych.
W codziennej, dynamicznej pracy interwencyjnej brak zrozumienia dla nietypowych reakcji sensorycznych czy komunikacyjnych może prowadzić do niepotrzebnego zaostrzenia sytuacji. Nowe procedury i wiedza pozwolą zminimalizować to ryzyko.
Program szkolenia został zaplanowany tak, by przekazać maksimum przydatnej wiedzy w przystępnej formie. Składa się z dwóch głównych filarów: część teoretyczna: przybliżająca charakterystykę spektrum autyzmu oraz najczęstsze trudności sensoryczne i komunikacyjne, z jakimi mierzą się te osoby. Część praktyczna: oparta na warsztatach, analizie konkretnych studiów przypadków (case studies) oraz symulacjach realnych interwencji. Co niezwykle istotne, projekt powstaje przy ścisłej współpracy z profesjonalistami – psychologami i terapeutami. W miarę możliwości w działania zaangażowane zostaną także same osoby w spektrum oraz ich rodziny, co pozwoli mundurowym spojrzeć na interwencję z perspektywy ich codziennych doświadczeń.
Efektem końcowym tych działań będzie nie tylko wzrost profesjonalizmu i skuteczności służb ratunkowych, ale przede wszystkim budowanie większej empatii społecznej. Dzięki temu przestrzeń publiczna stanie się bardziej inkluzywna, a każda interwencja – bezpieczniejsza dla wszystkich jej uczestników. Zadanie publiczne jest współfinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych przez Samorząd Województwa Dolnośląskiego.
Jan Nepomucen Wieruszewski
autor zdjęć: Bogumił Kotowski
